پروفایل برنامه ریزی و کنترل پروژه

نادر خرمی راد

اجایل برای مدیریت پروژه های غیر نرم افزاری

تو روزهای اخیر که ثبت نام سری جدید دوره‌های اسکرام شروع شده، عده زیادی از کسایی که درگیر پروژه‌های غیر نرم‌افزاری هستن به این فکر می‌کنن که چنین دوره‌هایی می‌تونه براشون مفید باشه یا نه. تو این مطلب می‌خوام نظر شخصی خودم رو در این مورد بگم.

سیستم‌های مدیریت پروژه کلاسیک، مشابه اون چیزی که تو پم‌باک و پرینس۲ توضیح داده می‌شه، طوری طراحی شدن که برای همه نوع پروژه قابل استفاده باشن. با این حال پروژه‌های نرم‌افزاری تفاوت‌هایی با پروژه‌های دیگه دارن و احساس می‌شه که سیستم‌های کلاسیک برای مدیریت اون‌ها به اندازه کافی موفق نیستن. تلاش‌هایی که تو این زمینه شده، منجر شده به تدوین گروهی از سیستم‌های مدیریت پروژه مدرن که عموما تم و رویکرد مشابهی دارن و به همشون Agile (چابک) گفته می‌شه. موفق‌ترین و پر استفاده‌ترین سیستم اجایل هم Scrum (اسکرام) هست.

حالا بریم سراغ تفاوت‌های پروژه‌های نرم‌افزاری و غیر نرم‌افزاری. دلیل ریشه‌ای که باعث ایجاد این تفاوت شده، تغییرات خیلی زیاد تو پروژه‌های نرم‌افزاریه. مثلا وقتی یه پروژه ساخت کارخونه، بیمارستان یا راه دارین، از اول پروژه تعریف می‌شه و معمولا تا آخر کار تغییرات زیادی نمی‌کنه؛ ولی پروژه نرم‌افزاری اینطوری نیست. مشتری نرم‌افزاری رو سفارش می‌ده و به هر شکلی که هست محصول تعریف می‌شه، ولی با جلو رفتن کار انقدر نظرش عوض می‌شه و با دیدن قسمت‌های انجام شده انقدر ایده‌های جدید به نظرش میاد یا چیزهایی که از قلم افتادن یادش می‌افته، که عملا محصولی که در آخر کار به وجود میاد ربطی به محصولی که از اول تصور کرده بودیم نداره.

 

حالا چه دلیلی وجود داره که کسایی مثل من که تو پروژه‌های غیر نرم‌افزاری کار می‌کنن بخوان اسکرام یاد بگیرن؛ از نظر من دو دلیل می‌تونه وجود داشته باشه:

  1. تلاش برای به‌کارگیری آموزه‌های اجایل
  2. درک بهتر سیستم‌های کلاسیک

 

تلاش برای به‌کارگیری آموزه‌های اجایل

وقتی آدم می‌بینه که یه سیستمی تو گروهی از پروژه‌ها موفق بوده، قطعا به این فکر می‌کنه که شاید بتونه ازش تو پروژه‌های خودش هم کمک بگیره. حالا ممکنه بشه قسمت‌هایی از اون رویکرد رو وارد پروژه کرد، یا قسمت‌هایی از پروژه رو به طور کامل با اون رویکرد مدیریت کرد. مثلا من بعید نمی‌دونم که بشه پروژه‌های طراحی یا قسمت طراحی پروژه‌ها رو اجایل مدیریت کرد.

هرچی که باشه، این ترکیب کار ساده‌ای نیست و به نظر نمیاد که صرفا آشنایی با این دو سیستم برای به وجود آوردن ترکیب کافی باشه. من فکر می‌کنم در آینده سیستم‌های جدیدی از سنتر این دو گروه سیستم به وجود بیاد که بتونه بهتر از هردو راهگشا باشه.

 

درک بهتر سیستم‌های کلاسیک

یه چیزی که با مطالعه جدی و به خصوص آکادمیک فلسفه و هنر می‌شه یاد گرفت، اینه که درک کامل یه سیستم ممکن نیست، مگر با درک سیستم‌های رقیبش. مثلا هنر مفهومی یا سوررئال رو هیچوقت نمی‌شه فقط با مطالعه خودشون درک کرد، حتما باید دید که این رویکردها پاسخ به کدوم رویکردهای قبلی بودن و بعدا چه پاسخ‌هایی به این‌ها داده شده. فلسفه‌ای مثل پازیتیویسم رو صرفا با مطالعه آموزه‌هاش نمی‌شه درک کرد، باید دید که در پاسخ به چه چیزهایی به وجود اومده و بعدا چه پاسخ‌هایی بهش داده شده.

همین ماجرا در مورد سیستم‌های مدیریت پروژه هم وجود داره. وقتی آدم رویکرد یه سیستم جدید رو ببینه که اصول برای جانشینی سیستم‌های کلاسیک ساخته شده، اون سیستم‌های کلاسیک رو بهتر درک می‌کنه.

از نظر من این دلیل مهم‌ترین چیزیه که می‌تونه باعث بشه یادگیری اسکرام برای ماها مفید باشه.

 

اجایل و پم‌باک

یکی از تغییرات نسخه پنجم پم‌باک، که الان نهایی نشده و تو مرحله پیش‌نویسه، پشتیبانی از سیستم‌های اجایله. این‌که استاندارد شماره ۱ مدیریت پروژه دنیا این سیستم‌ها رو کاملا به رسمیت شناخته اهمیتشون رو نشون می‌ده، هرچند که شیوه پشتیبانی کردنش ممکنه یه مقدار عجیب باشه.

به نظر من پم‌باک تغییری کلی نکرده، اون سنتزی که گفتم اتفاق نیفتاده، بلکه فقط سعی کرده بعضی قسمت‌ها رو کمی کلی‌تر کنه که با سیستم‌های اجایل هم سازگار باشه.

اگه قصد دارین درک کاملی از نسخه آینده پم‌باک داشته باشین، باید سیستم‌های اجایل رو هم تا حدی بشناسین.

 

یکی دیگه از تحول‌های مهم یکی دو سال اخیر، اینه که PMI (موسسه مدیریت پروژه، که استاندارد پم‌باک رو هم تدوین می‌کنه و گواهی‌های PMP رو هم صادر می‌کنه)، گواهی جدیدی برای سیستم‌های اجایل در نظر گرفته. این هم قاعدتا نشونه دیگه‌ای از اهمیت پیدا کردن سیستم‌های اجایله.

نوشته نادر خرمی راد (Nader Khorrami Rad)

برگزاری دوره های اسکرام

به زودی سه دوره اسکرام تو ایران برگزار می‌شه که ممکنه براتون جالب باشه. تو اسکرام سه نقش وجود داره و برای هرکدوم از این نقش‌ها هم یه دوره تو Scrum.org تعریف شده که قراره اینجا طبق همون سیلابس برگزار بشه:

 

  • دوره Professional ScrumMaster: برای تربیت ScrumMasterها. این افراد کسایی هستن که مسئولیت مربی‌گری و رهبری پروژه‌های اسکرام رو به عهده دارن.
  • دوره Professional Scrum Product Owner: این فرد مسئولیت هماهنگ کردن تیم پروژه و سایر ذی‌نفعان و تحقق نیازها و خواسته‌های اون‌ها رو به عهده داره.
  • دوره Professional Scrum Developer: این افراد کسایی هستن که کارهای پروژه رو انجام می‌دن و علاوه بر اون مدیریت پروژه رو هم به عهده دارن. به خاطر این نقش دومه که نیاز به چنین دوره‌ای دارن.

 

برای کسب اطلاعات بیشتر به این آدرس مراجعه کنین.

نوشته نادر خرمی راد (Nader Khorrami Rad)

پادکست های فارسی درباره اجایل

آرش میلانی به تازگی داره پادکست‌هایی درباره مدیریت پروژه چابک (agile) ارائه می‌کنه. امروز برای اولین بار فرصت شد که گوش بدم؛ به نظرم خیلی خوب اومد.

پس اگه به این موضوع علاقه دارین یا این‌که می‌خواین به سادگی بفهمین که ماجرای اجایل و اسکرام چیه، به این دو قسمتی که تا الان منتشر شده مراجعه کنین:

 

  1. آشنایی با اجایل
  2. اسکرام، روشی برای شکست در سی روز یا کمتر
نوشته نادر خرمی راد (Nader Khorrami Rad)

پادکست های فارسی درباره اجایل

آرش میلانی به تازگی داره پادکست‌هایی درباره مدیریت پروژه چابک (agile) ارائه می‌کنه. امروز برای اولین بار فرصت شد که گوش بدم؛ به نظرم خیلی خوب اومد.

پس اگه به این موضوع علاقه دارین یا این‌که می‌خواین به سادگی بفهمین که ماجرای اجایل و اسکرام چیه، به این دو قسمتی که تا الان منتشر شده مراجعه کنین:

 

  1. آشنایی با اجایل
  2. اسکرام، روشی برای شکست در سی روز یا کمتر
نوشته نادر خرمی راد (Nader Khorrami Rad)

ایبوکی فارسی درباره اسکرام و XP

یکی از همکارانمون که تو حوزه مدیریت پروژه‌های نرم‌افزاری کار می‌کنه کتاب ساده، مفید و معروفی به اسم Scrum and XP from the Trenches: How we do Scrum رو ترجمه کرده. می‌تونین برای دریافتش به صفحه نسخه فارسی کتاب، با نام اسکرام و اکس پی ساده شده، مراجعه کنین.

تو مدت کمی که دارم با جدیت درباره Agile مطالعه می‌کنم به نظرم اومده که می‌تونیم از توصیه‌ها یا حتی کل سیستم تو بعضی قسمت‌های پروژه‌هامون استفاده کنیم. بعد از این‌که اطلاعاتم در این مورد بیشتر بشه ایده‌هام رو براتون می‌نویسم.

نوشته نادر خرمی راد (Nader Khorrami Rad)
اشتراک مطالب سایت

با اشتراک در فرم زیر مطالب جدید برایتان ایمیل می‌شوند:

اشتراک مطالب در تلگرام